Zitvolleybal spelers hebben een betere rompcontrole dan niet zitvolleybal spelers

Ongeveer 1,5 jaar geleden kreeg Hans Huisman, student aan de Vrije Universiteit Amsterdam, het verzoek om onderzoek te doen naar zitvolleybal. Aangezien hij op zoek was naar een afstudeeronderzoek voor de studie bewegingswetenschappen accepteerde hij het verzoek graag. Hieronder vindt u een samenvatting van het onderzoek. Uiteraard ontbreekt in deze samenvatting veel uitleg en nuance, er is immers slechts beperkt ruimte beschikbaar. Mocht u geïnteresseerd zijn in het volledige onderzoek, deze is het te downloaden op de pagina van het zitvolleybal beleid.

Na een analyse van het zitvolleybal werd besloten om te kijken naar de effecten van zitvolleybal op de rompcontrole (zowel de beweeglijkheid als nauwkeurigheid van de controle van de romp vallen hieronder). Dit omdat tijdens het zitvolleyballen veel bewegingen vanaf de heup gecontroleerd worden. Ook is rompcontrole belangrijk voor:

  • balans tijdens het zitten,
  • transfers naar en van een rolstoel en
  • functionele mobiliteit in het algemeen.

Door te kiezen voor deze focus konden we kijken of zitvolleybal eventueel nut zou hebben binnen het revalidatiecircuit. Mede hierom hebben we de volgende hypothese getest:

Zitvolleybalspelers hebben een betere rompcontrole dan niet zitvolleybalspelers?

Om rompcontrole te kunnen onderzoeken is gebruik gemaakt van een instabiele stoel, een stoel steunend op een halve bal (fig 1). Op deze stoel is stilzitten niet mogelijk en hoe beter iemand stil kan zitten op deze stoel, hoe beter zijn rompcontrole is. De hoeveelheid beweging werd gemeten met een versnellingsmeter op de rug, dit apparaatje sloeg elke gemaakte beweging op en uit deze gegevens werden verschillende variabelen berekend. Zodoende kon er een vergelijking gemaakt worden tussen verschillende proefpersonen.
Aangezien rompcontrole geen een dimensionaal concept is moesten proefpersonen verschillende taken uitvoeren. Deze taken waren: zo stil mogelijk zitten, zo ver mogelijk de armen opzij en naar voren strekken, een gewicht verplaatsen en een gewicht opvangen (zie video). De taken werden uitgevoerd door zitvolleyballers van de nationale teams en een controlegroep. Daarnaast werden er nog taken uitgevoerd die specifiek op zitvolleybal gericht waren, maar omdat hier verder niets uitkwam zullen deze hier niet besproken worden.

Instabiele_stoel

Figuur 1 Instabiele stoel

Voor de precieze resultaten verwijs ik door naar het officiële artikel  (Download beschikbare documenten en dan onderzoek rompstabiliteit), hier volsta ik met het geven van de conclusies. In de makkelijkste taak, het stil zitten werd geen verschil gevonden tussen de zitvolleyballers en controle. In de overige taken scoorden de zitvolleyballers beter dan de controle groep. Dit lijkt er op te duiden dat zitvolleybal een positief effect op rompcontrole, desalniettemin moeten er niet te hoge verwachtingen ontstaan. Het onderzoek was uitgevoerd bij de nationale top van zitvolleybal, dit kan het resultaat vertekend hebben. Daarnaast is het goed mogelijk dat alleen mensen met een goede rompcontrole de nationale top halen. Om sterkere uitspraken te kunnen doen is het noodzakelijk dat er meer onderzoek gedaan wordt.

Onderzoeker Hans Huisman

Momenteel is Hans op zoek naar werk in de richting van gezondheidszorg en bewegingswetenschappen. Zowel de beleidsmatige als de onderzoekskant hebben zijn interesse. Meer weten? Bekijk dan zijn LinkedIn profiel.